Terug naar beginpagina

BAM BESMET BEDRIJF BOUWT EEN ZWAARBEVEILIGDE NIEUWE GRENSGEVANGENIS OP SCHIPHOL

ACTIE / PPS / Vreemdelingendetentie / Nieuws / Links / E-mail / Inschrijven nieuwsbrief

Het ontwerp van vreemdelingdetentie

Het sluitstuk van de repressieve Europese migratiepolitiek

De Zaanse bajesbotenJaarlijks worden in Nederland ongeveer acht- tot tienduizend vluchtelingen (mannen, vrouwen en kinderen) bestuursrechtelijk (N.B. dus niet vanwege een strafbaar feit!) opgesloten in detentie- en uitzetcentra. Ongeveer twintig procent van deze mensen zit langer dan een half jaar vast, oplopend tot een jaar en langer. Vanaf eind 2010 zal Nederland zich echter moeten houden aan de nieuwe Europese Terugkeerrichtlijn, waarbij de maximale detentieperiode anderhalf jaar bedraagt.

Meer dan de helft van de mensen in vreemdelingenbewaring is niet uitzetbaar. Zij worden meestal na een jaar vreemdelingendetentie op straat gezet: 'geklinkerd'. Met de aanzegging om Nederland binnen 48 uur te verlaten te verlaten, verdwijnen de meeste van deze vrijgelatenen weer in de illegaliteit. Daar is het wachten op de volgende confrontatie met de politie, zodat een nieuwe periode in vreemdelingenbewaring gestart kan worden. (Tussen 2004 en 2007 belandden 7.700 personen meerdere keren in vreemdelingenbewaring, e-mailde het ministerie van Justitie aan Amnesty International op 30 juni 2008. Dit aantal is sindsdien fors opgelopen).

Mensen in vreemdelingendetentie verkeren in grote onzekerheid over de duur dat ze vast zullen worden gehouden, en over hun toekomst.
Bovendien zitten opgesloten vluchtelingen onder slechte omstandigheden vast. Dit wordt gelegitimeerd door het huidige populistisch-xenofoob klimaat, dat asielzoekers en migranten afschildert als ongewenst, want economisch onproductief, en als potentiële criminelen en terroristen.

In de centra is de toegang tot medische hulp bijzonder slecht. Door falende gezondheidszorg zijn de afgelopen jaren enkele mensen in detentie omgekomen; veel meer personen worden opgezadeld met een (sterk) verslechterde gezondheidstoestand of blijvende trauma's. Het tv-programma Nova wijdde in maart van het jaar 2008 een uitzending aan de slechte medische zorg aan vastzittende vluchtelingen.

Schokkend is ook de respectloze behandeling van vastzittende vluchtelingen door laagopgeleid en laagbetaald bewakingspersoneel. Deze bewaking is deels in handen van een particulier beveiligingsbedrijf: Group4Securicor. 'Detentietoezichthouders' staan bekend om hun agressieve en discriminerende houding. Er zijn veel onzinnige regels die streng gehandhaafd worden; (vermeende) overtreding ervan leidt al snel tot plaatsing in een isoleercel.

IBT stopt je in de iso en kleedt je uit Wanneer gedetineerde vluchtelingen niet snel of goed genoeg meewerken, bestaat de kans dat het Interne Bijstandsteam (IBT) in actie komt. Deze wisselende groep van daarvoor getrainde bewakers, die zichzelf als 'knokploeg' afficheert, treedt uiterst gewelddadig op, met bivakmutsen gemaskerd om herkenning te voorkomen.

Over de behandeling van vluchtelingen in detentie- en uitzetcentra maakte ‘Uitgesproken VARA’ onder de titel ‘Nederland schendt mensenrechten’ eind oktober 2010 een uitzending.

Ook andere aspecten, zoals de verplichte plaatsing tweepersoonscellen (bij weigering: isoleercel), het gebrek aan zinvolle tijdsbesteding en de voordurende pressie door de Dienst Terugkeer en Vertrek maakt het verblijf tot een traumatische tijd.

Vluchtelingenbeleid

Het opsluiten van mensen zonder geldige verblijfspapieren is niet het enige omstreden aspect van het totale Nederlandse vluchtelingenbeleid. In feite kan dit beleid voor het grootste deel gekenschetst worden door de begrippen uitsluiting, opsluiting en uitzetting.
In de eerste plaats wordt getracht te voorkomen dat vluchtelingen Nederland überhaupt weten te bereiken. Dit gebeurt niet alleen aan de grens, waar immer meer racistische controles plaatsvinden, gericht op mensen met een niet-blanke huidskleur.

Aan de Europese buitengrenzen is het Europese agentschap Frontex actief, dat met name met een cordon van schepen, waaronder een Nederlands fregatschip, probeert vluchtelingen die onderweg zijn van Afrika naar Europa tegen te houden. En in landen waar vluchtelingen mogelijk vandaan komen, worden pogingen ondernomen om ze al voor vertrek tegen te houden en in kampen op te sluiten.

Wie desondanks Nederland weet te bereiken, kan rekenen op een vijandige behandeling. Vluchtverhalen worden vaak niet geloofd en veel asielverzoeken worden dan ook snel afgewezen door ambtenaren van de IND, die erop gericht zijn zo veel mogelijk mensen weer weg te sturen. In een zogenaamd grenshospitium, gevestigd op Schiphol, kunnen vluchtelingen direct opgesloten worden.

Vluchtelingen die zich zonder verblijfsvergunning in Nederland bevinden, zijn vogelvrij verklaard. Ze leven vaak onder moeilijke omstandigheden en hebben bijvoorbeeld te maken met uitbuiting door werkgevers die hen illegaal in dienst hebben.

Wie illegaal in Nederland leeft, moet altijd op haar of zijn hoede zijn. Onverwachte politiecontroles of aanhoudingen voor kleine overtredingen als het fietsen zonder licht kunnen het gebrek aan een verblijfsvergunning aan het licht brengen. Via overdracht aan de vreemdelingenpolitie ligt dan opsluiting, zoals hierboven beschreven, in het verschiet.

Minder dan de helft van de vluchtelingen wordt daadwerkelijk uitgezet, onder begeleiding van de Koninklijke Marechaussee. BijtmaskerSteeds vaker maakt Nederland hierbij gebruik van chartervliegtuigen, georganiseerd door Frontex, waarin vluchtelingen worden ingeladen – om uitgeladen te worden in ‘hun land van herkomst’.
Tijdens dit soort vluchten zijn geen gewone passagiers aanwezig, zodat de marechaussee vrij spel heeft om mensen ‘met gepast geweld’ uit te zetten. Handboeien, voetboeien, brancards, bijtmaskers, het wordt in de praktijk allemaal gebruikt als mensen uit angst weigeren het vliegtuig in te gaan. Tevens zijn er dokters aan boord die desgewenst een verdovende injectie kunnen toedienen. Bij aankomst in het (vermeende) land van herkomst keren de uitgezette vluchtelingen terug in de situatie waarvoor ze gevlucht zijn. Bovendien is hun positie binnen deze situatie vaak nog verder verslechterd.

Steeds harder en strenger

De vorige staatssecretaris, Nebahat Albayrak van de PvdA, kondigde kort na haar aantreden een zogenaamd 'generaal pardon' af voor een beperkte groep asielzoekers, die al lange tijd in Nederland verbleven. Keerzijde van de medaille was, dat de heksenjacht op mensen zonder papieren die níet voldeden aan de criteria voor het 'generaal pardon', werd uitgebreid. Zij moeten worden opgespoord en uitgezet.

Veel maatregelen en voorstellen van de huidige regering, Bruin 1, zijn al ‘voorgekookt’ door de vorige regering. Uitbreiding van bevoegdheden van de vreemdelingenpolitie, snellere mogelijkheid tot ‘ongewenst verklaring’, uitzetting van kinderen prioriteit verlenen… de vorige regering was er al mee bezig.
Voor de plannen van de huidige regering, zie het regeerakkoord.

Politiek

Er is geen enkele in het parlement vertegenwoordigde politieke partij die een fundamenteel ander vluchtelingenbeleid voorstaat. Alle partijen zijn voorstander van het buitensluiten, opsluiten en uitzetten van mensen. Het enige verschil ligt erin dat de meer linkse partijen hier en daar wat scherpe kantjes van het beleid, en de uitvoering daarvan, willen afhalen, en de meer rechtse partijen streven naar een nog veel harder beleid. Een van de voorstellen hierbij is het strafbaar stellen van illegaliteit, waardoor mensen zonder verblijfspapieren in een nog uitzichtlozere situatie terecht zullen komen. Met de strafbaarstelling van illegaliteit kan ook het helpen van illegalen strafbaar worden gesteld.

Internationale kritiek

Het Nederlandse vluchtelingenbeleid kan rekenen op groeiende kritiek van erkende nationale en internationale organisaties. Amnesty International publiceerde onlangs een rapport onder de veelzeggende titel ‘Vreemdelingendetentie: in strijd met mensenrechten’.
Het Humanistisch Verbond kwam met het rapport ‘Onuitzetbaar’, over de rechten van onuitzetbaren die in het geding zijn door ‘herhaalde, langdurige en zinloze detenties’.

Eerder werd Nederland al op de vingers getikt door een andere internationale mensenrechtenorganisatie, Human Rights Watch en verder ondermeer door de Raad van Europa en twee aan de Verenigde Naties gelieerde organisaties: het Hoge Commissariaat voor de Vluchtelingen (UNHCR) en de Commissie voor de Voorkoming van Marteling (CPT).

Nederland werd zelfs veroordeeld door het Europees Hof voor de Rechten van de Mens. In 2007 bepaalde deze hoge internationaal-juridische instantie dat het Nederlandse uitzettingsbeleid in het aan de orde zijnde geval in strijd was met in Europees verband afgesproken mensenrechten. Bovendien sprak het Hof uit dat vluchtelingen in Nederland geen eerlijk proces krijgen, omdat de hoogste instantie die over hun lot beslist, de Raad van State, stelselmatig bevooroordeeld is.
Binnen Nederland kreeg het vluchtelingenbeleid ondermeer kritiek van de Raad van Kerken.

Bezwaren

Over de omstandigheden waaronder vluchtelingen worden opgesloten is hierboven al veel geschreven. Het spreekt voor zich dat er onmiddellijk een eind moet komen aan deze mensonterende toestanden. Er valt echter ook meer fundamentele kritiek te leveren op het vluchtelingenbeleid en de achterliggende ideeën.

Een van de grenzen van Fort Europa: MelillaAls je er goed over nadenkt is het uitermate vreemd dat lijnen (grenzen) op een landkaart, en de plek waar je geboren bent, bepalen waar je wel en niet mag zijn. Het zou veel logischer zijn wanneer iedereen het recht zou hebben zelf te bepalen waar zij of hij zich vestigt: vrijheid van beweging.

Niemand verruilt zonder reden zijn of haar eigen woonplek voor een onzeker bestaan in het buitenland. Vluchtelingen en migranten komen hierheen op zoek naar een leven zonder oorlog, hongersnood en onvrijheid, om een beter bestaan op te bouwen voor zichzelf en hun kinderen. Het is uitermate wrang dat juist zij dan in Nederland in de gevangenis terechtkomen, zonder middelen van bestaan op straat gezet worden en/of zonder pardon teruggestuurd naar het land van herkomst.

Veel valt ook te zeggen over de ongelijke verhoudingen in de wereld. Er zijn enorme verschillen in rijkdom en macht tussen mensen. In de westerse wereld is een disproportionele hoeveelheid van beiden geconcentreerd, waardoor wij in relatieve welvaart kunnen leven. Deze welvaart is echter wel gebaseerd op het feit dat andere mensen het veel minder hebben. Wij profiteren in ruime mate van de uitbuiting, onderdrukking en uitsluiting van een groot deel van de rest van de mensheid.

Het is niet verwonderlijk dat mensen vluchten naar landen waar ze relatief meer vrijheid en betere bestaansmogelijkheden hebben. Mensen deze mogelijkheden hier te ontzeggen, getuigt van egoïsme en hebzucht. Helaas zijn dat nu net kernwaarden van het alom bejubelde westerse kapitalisme, dat alles wat in de weg staat van het ongebreidelde winststreven zonder scrupules verwoest.

In de huidige op consumptie gerichte materialistische maatschappij is dit streven naar meer gekoppeld aan het angstvallig afschermen van het eigen bezit van iedereen die 'vreemd' is. Deze moderne vorm van xenofobie is gerelateerd aan het van oudsher bestaande racisme, maar verschilt erin dat huidskleur niet meer de enige bepalende factor is die de uitsluiting bepaalt; steeds bepalender wordt de plek waar iemand vandaan komt en de sociale status die iemand heeft.

De deportatie-industrie

Het meewerken aan het huidige vluchtelingenbeleid, en met name aan de bouw en het onderhoud van gevangenissen, is een groeiende bedrijfstak.

Ruim 130 bedrijven, maar mogelijk nog veel meer, pikken een graantje mee aan het opsluiten en uitzetten van andere mensen. In veel gevallen gaat het hierbij om een eenmalige activiteit. Andere ondernemingen, zoals EGM Architecten, duiken steeds weer op met voortdurende of nieuwe activiteiten. Dat geldt ook voor BAM, dat de nieuwe uitzetbajes op Schiphol mag bouwen. BAM schrijft regelmatig in voor PPS projecten en bouwt veel gevangenissen, detentiecentra, politiecellen, enz. Zie http://www.bambesmetbedrijf.nl



Voor officiële cijfers over vreemdelingendetentie, zie bijvoorbeeld:
DJI: Vreemdelingenbewaring in getal 2005-2009
DJI: Rapportage Vreemdelingenketen Periode januari - juni 2010

Lees meer over de nieuwbouwplannen voor 'Justitieel Complex Schiphol'

Kom in actie!



[advertentie]

BAM BESMET BEDRIJF

BAM BESMET BEDRIJF
BOUWT detentiecentra,
gevangenissen,
politiecellen en meer!